Co właściwie znaczy "kapitalizacja odsetek"
Kiedy wpłacasz pieniądze na konto oszczędnościowe albo na lokatę, bank płaci Ci za to, że mu je "pożyczasz". Tę opłatę nazywa się odsetkami. Odsetki liczy się jako procent od kwoty, którą masz na koncie, w skali roku. To właśnie oprocentowanie.
Kapitalizacja odsetek to moment, w którym bank dolicza naliczone odsetki do Twojego salda. Od tej chwili te odsetki stają się częścią kapitału (czyli pieniędzy, które wpłaciłeś) i same zaczynają "pracować", to znaczy od nich też liczą się kolejne odsetki. To właśnie nazywa się odsetkami składanymi, czyli odsetkami od odsetek.
Dlaczego częstotliwość kapitalizacji ma znaczenie
Bank może dopisywać odsetki do Twojego salda różnie często: raz w roku, raz w miesiącu, a czasem nawet raz dziennie. Im częściej to się dzieje, tym szybciej odsetki zaczynają same zarabiać kolejne odsetki.
Różnica wydaje się na pierwszy rzut oka niewielka, ale przy dłuższym oszczędzaniu robi się zauważalna. Dwa produkty z tym samym oprocentowaniem rocznym, ale inną częstotliwością kapitalizacji, nie dają w rzeczywistości tej samej kwoty na koniec okresu. Ten, który dopisuje odsetki częściej, zwykle wypłaci trochę więcej.
Dlatego warto sprawdzać nie tylko samo oprocentowanie, ale też, jak często następuje kapitalizacja. Tę informację znajdziesz w regulaminie produktu albo w jego opisie w aplikacji banku.
Lokata a konto oszczędnościowe: inny rytm kapitalizacji
Na koncie oszczędnościowym oprocentowanie może się zmieniać w czasie, a odsetki najczęściej dopisywane są co miesiąc. Na lokacie zwykle ustala się jedno, stałe oprocentowanie na cały okres, a odsetki dopisuje się raz, na koniec tego okresu (albo co miesiąc, jeśli to lokata z miesięczną kapitalizacją).
Jeśli rozglądasz się za miejscem na swoje oszczędności, zestawienie aktualnych lokat pokaże Ci, jak różne banki opisują swoje warunki, w tym właśnie częstotliwość kapitalizacji.
Prosty przykład liczbowy
Załóżmy, że wpłacasz 10 000 zł na rok, przy oprocentowaniu 5% w skali roku.
Wariant 1: kapitalizacja raz w roku, czyli jednorazowo, na koniec roku. Odsetki liczymy od całej kwoty 10 000 zł razy 5%, co daje 500 zł. Po roku na koncie masz 10 500 zł.
Wariant 2: kapitalizacja co miesiąc. Każdego miesiąca bank dopisuje część odsetek (w uproszczeniu około 5% podzielone na 12 miesięcy), a od kolejnego miesiąca liczy odsetki już od nowego, nieco wyższego salda. Po roku na koncie będzie około 10 512 zł, czyli o około 12 zł więcej niż w wariancie z kapitalizacją roczną.
12 złotych różnicy przy 10 000 zł i jednym roku to niewiele. Ale ta różnica rośnie, gdy kwota jest większa albo gdy oszczędzasz przez wiele lat, bo z każdym kolejnym okresem "odsetki od odsetek" liczone są od coraz wyższej podstawy.